O miejscowości
sobota, 25 lipca 2009 00:15

Rys historyczny miejscowości

Pierwszą wzmiankę o wiosce Gosprzydowej spotykamy u Jana Długosza pod rokiem 1215. Należy zaznaczyć, że jest to wzmianka o wiosce, a nie parafii, która prawdopodobnie w tym czasie jeszcze nie istniała
Wincenty (Kadłubek) biskup krakowski, chcąc słynny i znakomity kościół krakowski za czasów swego biskupstwa świetniejszym jeszcze uczynić, naznaczył mu na codzienne potrzeby i wieczystym nadaniem odkazał jedenaście dziesięcin snopowych i siedem pieniężnych na wsiach koło miasteczka Czchowa położonych, a do stanu biskupiego należących. Żeby zaś nikt nie czynił wątpliwości, które to wsie do rzeczowych dziesięcin są obowiązane, wymieniam tu ich nazwiska: Gnojnik, Gothprzidowa, Tymowa i (....)
Historia Polski "Dzieła wszystkie" wyd. Przeździecki 1868r. t.II. str 190-191
Wynika więc z wyżej przytoczonego zapisku, że Gosprzydowa istniała już przed 1215 rokiem i należała w tym czasie do dóbr biskupa krakowskiego, który w 1215 roku oddał ją kapitule krakowskiej jako dziesięcinę snopową.
Druga wzmianka o wiosce, a pierwsza o parafii pojawia się w "Monumenta Poloniae Viticana" (Acta Camerae Apostolicae) pod rokiem 1325.
Należy tutaj zauważyć, że źródła historyczne nie są zgodne co do pierwotnej nazwy wioski. Wpomniany wyżej dokument "Monumenta Poloniae Viticana" wymienia nazwę Lobertos Gotfridi. Z kolei u Długosza wieś ta nazywa się Gothprzydowa. Ponadto u Długosza znajdujemy jeszcze inną nazwę: Wolya Gotfridi.
Jak wynika z opracowania Ks. Piotra Ciszka Ad aeternam rei Memoriam, w dokumentach archiwalnych z roku 1440 wioska nasza figuruje pod nazwą Gotfrydowa.
Źródła są zgodne jedynie co do tego, że pierwotna nazwa wioski pochodzi od nazwiska jej właściciela: Gotfryda de Volya.
Po Gotfrydzie (przyjmuje się, że w okresie średniowiecza) właścicielami Gosprzydowej byli Wielogłowscy herbu Starykoń.
Dokument z roku 1440 wymienia niejakiego Mikołaja z Wielogłowów, syna Żegoty, pana Gosprzydowej i Tworkowej do czasu dojścia do pełnoletności Irmina z Tworkowej, którego był stryjem i opiekunem. Ród Wielogłowskich, obok Wielopolskich, Siemuszewskich, Polanowskich, Majów, Wronickich i Żarskich, wywodzi się z wielkiego rodu Starzów herbu Topór.
Ostatnią właścicielką posiadłości w Gosprzydowej pochodzącą z rodu Wielogłowskich, a zarazem patronką kościoła była Barbara Wielogłowska, która majątek swój sprzedała Janowi Komarowi w 1798r. Ta ostatnia rodzina opiekowała się kościołem do 1876r.
W latach 1876-1912 właściciele wioski zmieniali się co kilka lat. Byli nimi między innymi:
Antoni Łuszczkiewicz,
Zdzisław Włodek żonaty z Albiną Götzówną z Okocimia,
Hipolit Markuszewski z Podola,
Antoni Górski - profesor Uniwersytetu Jagiellońskiego,
Józef Romer
Mieczysław Zieliński.
Ostatnim właścicielem był Zygmunt Grabieński Christiani, który w roku 1912 rozparcelował obszar dworski pomiędzy mieszkańców wioski.
Jak pisze Ks. Piotr Ciszek we wspomnianym już opracowaniu Ad aeternam rei Memoriam:
"Wszyscy (właściciele) okazali się bardzo szlachetnymi panami. Dbali o kościół, zwłaszcza o wewnętrzne uposażenie w przybory liturgiczne i o budynki parafialne."
Niezwykle trudna do odtworzenia wydaje się być historia parafii gosprzydowskiej w początkowym okresie jej istnienia. Zachowane w archiwach parafialnych akta obejmują dzieje parafii począwszy dopiero od roku 1677. Analiza źródeł historycznych pozwala jednak domniemywać, że parafia istniała już w roku 1325.

O miejscowości

 
Valid XHTML & CSS | Template Design ah-68 | Copyright © 2009 by Firma. Strona umieszczona na serwerze - Vipserv.org